Zasłonak majerankowy
Zasłonak majerankowy – wprowadzenie do gatunku
Zasłonak majerankowy (Phlegmacium percome) to interesujący gatunek grzybów, który należy do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae). Jego nazwa pochodzi od zapachu i smaku przypominającego majeranek, co czyni go wyjątkowym wśród innych grzybów. Gatunek ten został po raz pierwszy opisany przez Eliasa Friesa w 1838 roku, a jego obecna nazwa została nadana przez Axela Gudbranda Blytta w 1905 roku. Zasłonak majerankowy jest rzadko spotykany i wymaga dalszych badań, aby dokładniej określić jego rozprzestrzenienie w Polsce.
Systematyka i nazewnictwo
Systematyka Zasłonaka majerankowego jest złożona, a jego pozycja w klasyfikacji biologicznej przedstawia się następująco: Phlegmacium, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota oraz Fungi. Gatunek ten został pierwotnie zaklasyfikowany do plemienia Phlegmacium w obrębie rodzaju Cortinarius przez Eliasa Friesa. W 1975 roku Andrzej Nespiak nadał polską nazwę temu grzybowi, która nawiązuje do jego charakterystycznego zapachu. Niestety, nazwa ta nie jest zgodna z aktualnym nazewnictwem naukowym.
Morfologia Zasłonaka majerankowego
Morfologia Zasłonaka majerankowego jest różnorodna i może się zmieniać w zależności od wieku owocnika. Kapelusz tego grzyba osiąga średnicę od 3 do 8 cm. Młodsze owocniki mają kształt półkulisty, natomiast z wiekiem stają się łukowate lub płaskie. Powierzchnia kapelusza jest gładka i może przybierać różne kolory – od złocistożółtego do pomarańczowożółtego, a u starszych osobników zyskuje brązowe odcienie.
Blaszki Zasłonaka są szeroko przyrośnięte i delikatnie prążkowane. Ich kolor zmienia się od zielonkawożółtego do brązowożółtego oraz oliwkowobrązowego w miarę starzenia się owocnika. Trzon grzyba ma wysokość od 4 do 8 cm oraz grubość wynoszącą od 1 do 1,5 cm. Jest on walcowaty lub maczugowaty i osiąga szerokość do 2,5 cm u podstawy. Jego powierzchnia jest podłużnie włóknista, a kolor jasno żółtozielonkawy.
Miąższ Zasłonaka majerankowego ma jasno żółtozieloną barwę oraz słaby smak i zapach przypominający majeranek. Wysyp zarodników tego gatunku jest rdzawobrązowy, a same zarodniki mają kształt cytryny i rozmiar wynoszący od 9 do 10,5 μm długości oraz od 3,5 do 5,5 μm szerokości.
Występowanie Zasłonaka majerankowego
Zasłonak majerankowy występuje głównie w Europie; jednak poza tym kontynentem został zanotowany tylko w stanie Waszyngton w USA. W Polsce jego rozprzestrzenienie oraz częstość występowania są nadal słabo poznane i wymagają dalszych badań terenowych. Do 2003 roku gatunek ten był notowany jedynie w okolicach Elbląga oraz w Pienińskim Parku Narodowym.
Zasłonak majerankowy preferuje środowisko leśne i najczęściej można go spotkać pod świerkami w lasach iglastych oraz mieszanych. Okres jego owocowania przypada na miesiące od sierpnia do listopada. Gatunek ten preferuje podłoże wapienne, co może wpływać na jego rozmieszczenie i występowanie w różnych siedliskach.
Zastosowanie Zasłonaka majerankowego
Ze względu na swój specyficzny zapach oraz smak przypominający zioła kuchenne, takie jak majeranek, Zasłonak majerankowy budzi zainteresowanie zarówno mykologów jak i kucharzy. Chociaż nie jest powszechnie zbierany ani stosowany w kulinariach, jego walory sensoryczne mogą być interesujące dla osób poszukujących nowych smaków i aromatów w kuchni. Należy jednak pamiętać o ostrożności przy zbieraniu grzybów dziko rosnących ze względu na ryzyko pomylenia ich z innymi gatunkami.
Podsumowanie
Zasłonak majerankowy to ciekawy gatunek grzyba o charakterystycznym zapachu i smaku. Jego morfologia oraz systematyka pokazują złożoność świata grzybów, a także potrzebę dalszych badań nad jego występowaniem w Polsce. Pomimo że nie jest powszechnie stosowany w kuchni, może być interesującym obiektem badawczym dla mykologów oraz miłośników kulinariów. Dalsze badania terenowe pozwolą lepiej poznać ten gatunek oraz odkryć potencjalne zastosowania związane z jego unikalnymi właściwościami.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).